شریف لک‌زایی

اخبار، گفتگوها، یادداشتها، مصاحبه ها و مقاله های دکتر شریف لک زایی

انجمن‌های علمی حوزه و دانشگاه؛ پیشگامان اسلامی‌سازی علوم انسانی
ساعت ۱٢:٠٥ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۸ دی ۱۳۸٩  کلمات کلیدی: گفت و شنود ، علوم انسانی ، انجمن های علمی ، وبلاگ

«شریف لک‌زایی»، عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا)، در تبیین یکی از راه‌کارهای اسلامی‌سازی علوم انسانی اظهار کرد: نهادهای غیردولتی اگر در مسیر اسلامی‌سازی علوم انسانی گام بردارند، موفق‌تر از نهادهای دولتی می‌توانند عمل کنند.

وی افزود: محققان اگر ایده جدیدی دارند باید مورد حمایت قرار بگیرند تا ایده‌شان پرورش یافته، طرح شود و بسط پیدا کند و درباره آن میزگردها و نشست‌هایی گذاشته شود. نهادهای غیردولتی در این زمینه می‌توانند سریع‌تر و بهتر عمل کنند؛ به‌عنوان نمونه انجمن‌های علمی که در حوزه‌ها و دانشگاه‌ها وجود دارند.

عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به سابقه حضور خود در انجمن‌های علمی حوزه و دانشگاه عنوان کرد: اگر این انجمن‌ها حمایت شوند و به آن‌ها مجال داده شود، با توجه به ظرفیتی که وجود دارد و نیروهایی که در چنین مراکزی حضور دارند، می‌توانند در مسیر فعالیت‌ اسلامی‌سازی علوم انسانی مؤثر واقع شوند.

لک‌زایی تأکید کرد: نهادهای دولتی نباید در زمینه اسلامی‌سازی علوم انسانی وارد تولید علم شوند. نهادهایی همچون شورای عالی انقلاب فرهنگی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و حتی حوزه‌ها و دانشگاه‌ها باید افراد و گروه‌هایی که در انجمن‌های علمی حضور دارند، حمایت و هدایت به این سمت کنند که امر تولید علم را به عهده بگیرند.

وی با بیان این‌که تولید اندیشه‌ها و دانش‌هایی که مبتنی بر فرهنگ اسلامی است، باید بر عهده چنین مراکزی قرار بگیرد، گفت: این آموزه‌ها جهان‌شمول هستند، وقتی از اسلامی‌سازی سخن می‌گوییم، منظورمان این نیست که علومی تولید شود که مختص یک جامعه و یک کشور باشد، بلکه آموزه‌های اسلامی به‌گونه‌ای است که می‌تواند تمام جوامع و فرهنگ‌ها را تحت پوشش خود قرار دهد.

این پژوهشگر ادامه داد: ضروری است که این‌گونه علوم تولید شود و بسط و گسترش یابد، چنان‌که در دوره میانه این اتفاق افتاد. دوره میانه از قرن دوم، سوم هجری آغاز می‌شود و تا قرن هفتم، هشتم هجری ادامه پیدا می‌کند، در این دوران تمدن اسلامی به اوج رسیده بود. در این دوران، فیلسوفان برجسته‌ای داشتیم.

عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به برخی از فیلسوفان مشهور تمدن اسلامی اظهار کرد: بزرگانی همچون فارابی، بوعلی سینا، شیخ اشراق، سهروردی، و خواجه نصیرالدین طوسی در این دوران حضور داشتند. دوره جدید تمدن اسلامی که در حال تأسیس است، دوره‌ای است که با حکمت متعالیه به‌وجود می‌آید.

این پژوهشگر تصریح کرد: ملاصدرا وضعیتی را پدید آورده و دانشی را تأسیس کرده است که انقلاب اسلامی یکی از محصولات و معلولات آن است. امام خمینی(ره) به‌عنوان یک حکیم حکمت متعالیه مطرح هستند. چند روز قبل، آیت‌الله سیدحسن مصطفوی تأکید می‌کرد که اگر امام(ره) فیلسوف نبود، انقلاب نمی‌کرد.

لک‌زایی تأکید کرد: اگر امام(ره) فیلسوف نبود، فقه ایشان نیز راکد می‌ماند، این فلسفه بود که این توان و این ظرفیت را به ایشان داد که فقه را به پویایی برساند و حرکت عظیمی ایجاد کند تا جامعه را به پیش ببرد. بعد از دوران میانه که تمدن اسلامی به اوج رسیده بود، رکودی مشاهده می‌شود و الان با ظرفیتی که بعد از انقلاب اسلامی به‌وجود آمده است، می‌توان امکانات، منابع و هزینه‌ها را به‌گونه‌ای سامان داد که تمدن اسلامی دوباره به اوج خود بازگردد.

وی با بیان این‌که افراد و گروه‌هایی که به‌صورت آزاد فعالیت می‌کنند، به‌دلیل این‌که دارای انگیزه‌های شخصی هستند، فعالیت‌ها، تلاش‌ها و کوشش‌های آن‌ها از عمق و غنای بالایی برخوردار است، عنوان کرد: اگر فعالیت‌های مربوط به تولید علم، دولتی شود و وارد نهادها و سازمان‌های دولتی شود، متأسفانه ساز و کارهای اداری و ساختاری و قواعد و قوانین دست‌وپا گیر، موجب از بین‌رفتن برخی از این انگیزه‌ها می‌شود.

عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی اظهار کرد: این سؤال مطرح است که در جامعه ما افرادی که ایده جدیدی دارند، این ایده جدیدشان را به کجا باید ارائه کنند؟ کدام نهاد علمی وجود دارد که از آن‌ها حمایت و پشتیبانی کند؟ آیا اصلا حمایت و پشتیبانی صورت می‌گیرد؟

وی تأکید کرد: این مطلب احتیاج به مطالعه دارد که ببینیم افرادی که چه در حوزه علوم انسانی و چه غیر علوم انسانی، ایده‌ها و خلاقیت‌هایی دارند، باید مورد حمایت واقع شوند تا فکر و ایده آن‌ها به بار بنشیند و نتیجه دهد. غالب رؤسای دانشگاه‌های ما علوم انسانی نخوانده‌اند، با این حال ما چگونه می‌توانیم انتظار داشته باشیم که اسلامی‌سازی علوم انسانی در کشورمان سامان پیدا کند؟

لک‌زایی با بیان این‌که رشته‌های علوم انسانی موجود در دانشگاه‌های ما نحیف است، افزود: این مشکل را چگونه باید حل کرد؟ نهادهای رسمی که در امر آموزش کشور حضور دارند، باید اصلاح را از خودشان آغاز کنند، ساختارهای دست و پا گیری که وجود دارد، به این مشکلات دامن می‌زند و کار را مشکل‌تر می‌کند.