شریف لک‌زایی

اخبار، گفتگوها، یادداشتها، مصاحبه ها و مقاله های دکتر شریف لک زایی

کرسی‌های آزاداندیشی، روشن‌گر مسیر اسلامی‌سازی علوم است
ساعت ۱۱:٤۳ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٢ دی ۱۳۸٩  کلمات کلیدی: گفت و شنود ، آزادی ، علوم انسانی ، وبلاگ

به باور عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، کسانی که داعیه‌دار اسلامی‌سازی علوم انسانی هستند، باید به پرسش منتقدان پاسخ دهند تا ابعاد این مسئله روشن شود. در کرسی‌های آزاداندیشی، مؤافقان و مخالفان مطالبی بیان می‌کنند و مسیر و ابعاد واقعی هر مسئله‌ای آشکار می‌شود.

گروه اندیشه: «شریف لک‌زایی»، عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا)، در تبیین یکی از راه‌کارهای اسلامی‌سازی علوم انسانی اظهار کرد: باید امر اسلامی‌سازی علوم انسانی به افرادی سپرده شود که در علوم انسانی تحصیل کرده باشند و بدانند علوم انسانی چیست و چه ابعادی دارد. چنین افرادی باید تصمیم‌گیر این حوزه باشند. تدبیر کسانی که با علوم انسانی آشنا نیستند، دچار خدشه است؛ لذا گام نخست برای رفع این مشکل، سپردن امور به افرادی است که با علوم انسانی آشنا باشند.

وی افزود: برای سامان‌دادن امور در این حوزه باید فارغ از شعار عمل کرد و اسلامی‌سازی باید به‌صورت علمی و با رویکرد کاربردی پیش برود. در مراکز علمی که زیر نظر دولت است، همچون مراکز پژوهشی و آموزشی که دارای اعضای هیئت علمی هستند، باید تقویت شوند و فضای آزادی در اختیارشان قرار گیرد تا بتوانند به تولید علم بپردازند.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به تأکید مقام معظم رهبری بر ایجاد کرسی‌های آزاداندیشی، تأکید کرد: برای تحقق این امر نیاز نیست که ساختار دست و پاگیری تعیین شود که برای اجرای آن نیز دچار مشکل شویم؛ باید فضایی فراهم شود تا هر کس بتواند نظرش را در فضای علمی بیان کند تا علم به پیش رود. در بحث اسلامی‌سازی علوم انسانی بیشترین خدمت را کسانی انجام می‌دهند که نقد می‌کنند.

لک‌زایی با بیان این‌که منتقدان نقاط خلأ و آسیب را شناسایی می‌کنند، عنوان کرد: از طرفی نیز کسانی که داعیه‌دار اسلامی‌سازی علوم انسانی هستند، باید به پرسش منتقدان پاسخ دهند تا ابعاد مسئله روشن شود. در کرسی‌های آزاداندیشی نیز همین امر رخ می‌دهد، یک ایده‌ای مطرح می‌شود، موافقان و مخالفان آن، مطالب خود را بیان می‌کنند و ابعاد واقعی هر مسئله‌ای آشکار می‌شود.

وی ادامه داد: آلودگی سیاسی می‌تواند بر مسئله تولید علم نیز تأثیرگذار باشد و آن‌را متوقف کند. بحث فرهنگی، اخلاقی، معنوی، متعالی و متعادل باید وجود داشته باشد تا مسئله تولید علم به‌صورت متعادل و متوازن پیش رود. این بحث بسیار مهم است و باید به‌طور عملی کاری صورت بگیرد و کارهایی همچون مصاحبه برای فضاسازی خوب است و همه این‌ها باید مقدمه‌ای برای اقدام علمی و کاربردی باشد.

این پژوهشگر و محقق با بیان این‌که چنین مسائلی به‌طور عمیق باید مورد توجه قرار بگیرد، گفت: جای بحث و سخن در این مورد بسیار است. یکی از الزامات اسلامی‌سازی علوم انسانی این است که باید منابع و متونی که اندیشمندان ما در گذشته نگاشته‌اند، باید به‌صورت منسجمی در اختیار اصحاب فکر و فرهنگ جامعه ما قرار بگیرد.

عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تصریح کرد: به‌عنوان نمونه متأسفانه ما یک دوره آثار بوعلی سینا به‌عنوان بزرگ‌ترین متفکرمان را به‌شکل منسجم در اختیار نداریم، یا یک دوره ترجمه آثار بوعلی را نداریم؛ لذا از دانشجویی که با زبان عربی آشنایی کافی ندارد، نمی‌توان انتظار داشت که از چنین متونی استفاده کند.

لک‌زایی بیان کرد: بنابر این ابتدا باید آثار بزرگان ما به‌شکل صحیحی ترجمه و در اختیار دانشجویان قرار گیرد. همچنین اساتیدی که با زبان عربی آشنایی کافی ندارند، نمی‌توانند با افکار بزرگان ما آشنا شوند. این‌ها از الزامات بحث اسلامی‌سازی علوم انسانی است. حتی ما آثار فارابی را یک دوره کامل در اختیار نداریم.

وی با بیان این‌که برخی از رساله‌های فارابی اصلا در ایران موجود نیست، اظهار کرد: با این‌که اکنون سه، چهار دوره از جشنواره فارابی برگزار شده، ولی حتی درباره آثار فارابی کار منسجمی صورت نگرفته است. متولیان امر می‌توانند یک دوره کامل آثار او را منتشر کنند. همچنین آثار خواجه نصیرالدین طوسی و سهروردی نیز همین‌گونه هستند.

لک‌زایی ادامه داد: البته درباره آثار ملاصدرا توسط بنیاد حکمت اسلامی صدرا تلاش‌ها و اقداماتی صورت گرفته است، ولی ما انتظار داریم که قشر عظیم دانشگاهیان ما با این بحث‌ها به‌ویژه آثار ملاصدرا آشنا شوند و آثار ایشان به قلم مترجمان زبردست ترجمه شود و در اختیار جامعه ما قرار بگیرد.

این محقق و پژوهشگر با بیان این‌که گاهی ما توقعاتی داریم که چون الزامات آن‌را فراهم نکرده‌ایم، قابل تحقق نیستند، گفت: اگر چه ما دم از اسلامی‌سازی می‌زنیم، اما متأسفانه می‌بینیم که دانشجویان ما به آثار غربیان بسیار راحت‌تر از آثار اسلامی دسترسی دارند. غالب آثار افلاطون و ارسطو به‌عنوان دو متفکر بسیار بزرگ در دوران یونان باستان به صورت کاملا منقح و به زبان فارسی در دسترس است، ولی متأسفانه آثار متفکران ما این‌گونه نیست و در مورد آن جفا شده است.

وی عنوان کرد: لذا در زمینه اسلامی‌سازی علوم انسانی حرف‌ها و شعارهای خیلی خوبی بیان شده، ولی چنین الزاماتی را پدید نیاورده‌ایم و یک محقق امکان ورود در این عرصه را با توجه به عدم و کمبود امکانات ندارد. ضروری است مراکزی که ادعای بحث اسلامی‌سازی علوم را دارند، در این حوزه سرمایه‌گذاری بیشتری کنند.

عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تأکید کرد: لازم است که آثار متفکران اصلی‌مان را سامان‌دهی کنند و آن‌ها را برجسته و مطرح کنند تا به شکل شایسته‌ای در اختیار جامعه علمی قرار گیرد و تأثیرات آن آشکار شود. لذا باید زمینه‌ای فراهم شود تا شعارها محقق و تحرک گسترده‌تری در این زمینه ایجاد شود و ما را در جهت دست‌یابی به اهداف‌مان یاری کند.

مطالب مرتبط

انجمن‌های علمی؛ پیشگامان اسلامی‌سازی علوم انسانی

 اسلامی‌سازی علوم انسانی بنیان تحولات جهانی را سامان می‌دهد

 اسلامی‌سازی علوم انسانی، خیزش دوباره تمدن‌ اسلامی است

مسیر اسلامی کردن علوم از فلسفه می گذرد

 آزاد اندیشی، گمشده پژوهش است

 هر جا آزادی باشد، دانش هم تولید می شود

کرسی‌های آزاداندیشی، روشن‌گر مسیر اسلامی‌سازی علوم است