شریف لک‌زایی

اخبار، گفتگوها، یادداشتها، مصاحبه ها و مقاله های دکتر شریف لک زایی

گزیده گزارش سفر شریف لک زایی به سوئد و نروژ (2)
ساعت ۱٠:٢۳ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٦ آذر ۱۳۸۸  کلمات کلیدی: مقاله ، خاطرات ، وبلاگ ، پرشین بلاگ

برنامه بعدى ما دیدار با نماینده انجمن مطبوعات نروژ بود، که در ساختمان وزارت فرهنگ نروژ برگزار شد. فردى که با وى دیدار داشتیم تقریباً مسن و جا افتاده بود، که مباحث خودش را به طور منظم و در قالب پاورپونت آماده کرده بود و البته پرینت همه مباحث را در اختیار ما گذاشت. یکى از مکتوبات وى درباره اخلاق روزنامه نگارى بود، که چیز جالبى به نظر مى رسید، و دیگرى درباره ساختار انجمن، اعضا، ساز و کار و فرایند کار آن بود.


ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

گزارش یک سفر مطبوعاتى (دوم تا نهم خرداد 1388)

 اشاره

متن حاضر دومین بخش از گزارش سفر مطبوعاتى شریف لک زایی است که در خرداد ماه 1388 به نمایندگى از هفته نامه پگاه حوزه به سوئد و نروژ داشته است. اعضاى حاضر در این سفر تعدادى از روزنامه نگاران و اصحاب مطبوعات کشور بودند که به منظور دیدار و تبادل نظر با اصحاب رسانه و مطبوعات دو کشور مذکور و تبادل تجربیات به این دو کشور سفر کردند. در بخش نخست این گزارش، که در شماره 264 این هفته نامه منتشر شد، به کشور سوئد پرداخته شد و در این بخش اخیر، که واپسین بخش این گزارش و ادامه رویدادهای روز چهارشنبه 6/3/1388 (2009//5/27) است، عمده مباحث در کشور نروژ مى گذرد.

    
        شیطان پرست ها
    در فاصله کوتاهى که تا برنامه سوم باقى بود گشتى در خیابان زدیم. بخشى از خیابان محل تجمع گروهى از شیطان پرستان بود که با قیافه هاى مختلف و ویژه اى رژه مى رفتند و مشغول گفتگو با یکدیگر بودند. به نظر پاتوق آنها بود. برخى به بینى، پایین لب و حتى ابروهاى خود چیزهایى آویزان کرده بودند که قیافه آنها را زشت تر کرده بود و نشان از فعالیت زیاد و البته عادى آنها در آنجا داشت. طى چند روز گذشته دو سه بار از این محل عبور کردیم و انواع و اقسام قیافه ها که اکثراً جوان و نوجوان؛ اعم از دختر و پسر بودند در این مکان مشاهده مى شوند؛ به ویژه اینکه در این گونه مسائل، از هم پاشیدگى خانواده ها و تنهایى مردم سوئد تاثیر به سزایى دارد.
     
    وزیر، نیامده برکنار مى شود
    آخرین برنامه روز چهارشنبه در شهر استکهلم، ملاقات با معاون سردبیر امور خارجى تلوزیون سوئد آقاى Lngrid Tornquist بود. با کمى تاخیر به ساختمان تلویزیون SVTسوئد رسیدیم. چندین کانال تلویزیونى داشت و برنامه هاى متنوعى پخش مى کرد، که البته بیشتر برنامه هاى آنها تولید دیگر کشورهاى اروپایى است.

    درباره نقش تلویزیون سوئد همین بس که در پاره اى از موارد به دلایل کم اهمیتى موجب برکنارى افراد مهم و جابجایى در سمت ها و مناصب سیاسى شده اند. از جمله این موارد این بود که در یکى از دولت ها صلاحیت یکى از وزراى کابینه به دلیل پرداخت نکردن مالیات تلویزیون مورد پرسش قرار مى گیرد، اما فرد مورد نظر اعلام مى کند که مالیاتش را پرداخت کرده است. همین ادعا موجب افشاى اسناد عدم پرداخت مالیات توسط تلویزیون مى شود و تاکید مى شود که آنها وزیر دروغگو نمى خواهند، از این رو وزیر مربوطه نیامده کنار گذاشته مى شود.

    هنگام ترک تلویزیون، آقاى محدث با خانمى در راهرو ساختمان گرم صحبت شد. بعداً براى ما تعریف کرد که این خانم، که خبرنگار تلویزیون سوئد بوده است، در جنگ تحمیلى در پوشش و انتشار اخبار مربوط به حملات شیمیایى و گزارش از رزمندگانى که مجروح شیمیایى و در بیمارستان هاى سوئد تحت مداوا بوده اند با آقاى محدث که هم وابسته مطبوعاتى ایران (ایرنا) بوده است و هم به مجروحان ایرانى که براى مداوا به سوئد منتقل شده بودند کمک مى کرده، نقش زیادى داشته است.
      
   
 غذاى حلال
    پس از برنامه فشرده جهت صرف ناهار راهى رستوران شدیم، در طول مسیر تا به رستوران، جناب آقاى محدث تعریف مى کرد، در سال هاى اوایل انقلاب پیدا کردن غذاى حلال در اینجا بسیار سخت بود و مراکز معدود و محدودى غذاى حلال؛ مانند گوشت مى فروختند. از همین رو وضعیت سختى حاکم بود اما اکنون این وضعیت وجود ندارد و همه جور غذاى حلال به وفور یافت مى شود و مشکلى در این زمینه نیست و شاید یکى از عمده ترین دلایل این است که تعداد مسلمانان این کشور زیاد شده و برطرف کردن نیاز این تعداد مسلمان ضرورت عرضه گسترده این نوع محصولات را موجب مى شود.
         
    مسجد
    براى پرواز به نروژ باید راس ساعت شش در فرودگاه آرلاندا مى بودیم. پس از صرف ناهار به مسجد و مرکز فرهنگى برادران اهل سنت که بنیانگذار آن بن زاید بن سلطان، حاکم امارات بود رفتیم. چنان که معلوم بود، اهل سنت از وضعیت بهترى نسبت به شیعیان برخوردار بودند. این مرکز، هم نقش مسجد را ایفا مى کرد و هم مرکز فرهنگى بود، که تمام هزینه هاى آن توسط حاکم امارات پرداخت مى شد. نماز جماعت آنها هم برقرار بود و در زمانى که ما آنجا بودیم اذان نماز عصر گفته شد و مسلمانان که غالباً آسیایى بودند، براى اقامه نماز به این مرکز که در نقاط مرکزى شهر بود مى آمدند. مرکز امام على علیه السلام که اختصاصى شیعیان است، در حومه شهر استکهلم واقع شده و به دلیل طولانى بودن مسیر، به نظر رفت و آمد را سخت مى کرد.

    پنجشنبه 7/3/1388 (2009//28/5)
     
 
   در اسلو
    برنامه هاى پنجشنبه در اسلو پایتخت نروژ بسیار فشرده بود و از ساعت 30/ 8 شروع مى شد. اولین برنامه، مصاحبه با دبیر کل کلیساى نروژ بود که بنده و آقایان : گرجى، داورى و بیچرانلو حاضر شدیم. در ابتدا وى مواضع و دیدگاه هایش در رابطه با مسائلى از قبیل صلح، عدالت، تبعیض نژادى، آزادى مذهبى، همجنس گرایى، مساله فلسطین و محیط زیست مطرح کرد که پس از آن هم سوالاتى مطرح شد.

    به هر حال به نظر مى رسید که علایق مشترکى باشد، به ویژه اینکه مواضع آنها در بحث فلسطین و همچنین مسائلى مانند عدالت و صلح مشابه مواضع ما در ایران است. خداحافظى کردیم و اظهار اینکه او را در ایران ببینیم. گفتنى است، که کلیسا در نروژ رابطه ساختارى با دولت دارد و به طور رسمى از سوى دولت نروژ مورد حمایت قرار مى گیرد.
     
  
  معروف ترین روزنامه نروژ
    برنامه بعدى بازدید از روزنامه آفتن پستن Aften Posten)) بود که نزدیکى کلیساى دولتى نروژ بود. در آنجا هم مدیر بخش خاورمیانه روزنامه به پیش باز ما آمد. روزنامه، آن گونه که دوستان گفتند، نگاهى انتقادى به مسائل ایران داشت. این روزنامه با تیراژ روزانه ششصد هزار نسخه معروف ترین روزنامه نروژى است.

    به هر حال جالب است که با توجه به جمعیت چهار و نیم میلیونى نروژ، تیراژ روزنامه بالا است. روزانه تعداد زیادى بازدید هم از سایت روزنامه صورت مى گیرد. در بعداز ظهرها روزنامه به عنوان نسخه بعداز ظهر منتشر مى شود. این روزنامه همچنین پنج نشریه دیگر هم منتشر مى کند و در روزهاى جمعه نیز یک ویژه نامه دارد که در قالب مجله منتشر مى شود و دو روز تعطیلى آخر هفته؛ یعنى شنبه و یکشنبه را پوشش مى دهد.
     
    انجمن مطبوعات
    برنامه بعدى ما دیدار با نماینده انجمن مطبوعات نروژ بود، که در ساختمان وزارت فرهنگ نروژ برگزار شد. فردى که با وى دیدار داشتیم تقریباً مسن و جا افتاده بود، که مباحث خودش را به طور منظم و در قالب پاورپونت آماده کرده بود و البته پرینت همه مباحث را در اختیار ما گذاشت. یکى از مکتوبات وى درباره اخلاق روزنامه نگارى بود، که چیز جالبى به نظر مى رسید، و دیگرى درباره ساختار انجمن، اعضا، ساز و کار و فرایند کار آن بود.

    به گفته وى هزار نفر در انجمن مطبوعات نروژ عضویت دارند و اعضاى آن شامل اتحادیه خبرنگاران نروژ، انجمن سردبیران نروژى، انجمن بازرگانى و رسانه هاى نروژى و تمامى شبکه هاى تلویزیونى کشور نروژ هستند. این انجمن براى ارتقاى حقوق حرف هاى خبرنگاران و همگرایى روزنامه ها تلاش مى کند. اتحادیه خبرنگاران نروژ قوى ترین عضو انجمن مطبوعات است. این اتحادیه در خصوص حقوق حرفه اى خبرنگاران فعالیت کرده و تلاش مى کند تا آزادى روزنامه نگارى را در جامعه تضمین کند.
     
  
  روزنامهVG
    برنامه بعدى بازدید از روزنامه وى گه VG)) یکى دیگر از روزنامه هاى معروف نروژ و ملاقات با یکى از خبرنگاران آن بود. خبرنگار این روزنامه آقاى olav odeyurs قبلاً سه بار به ایران آمده بود و مطلبى درباره دکتر احمدى نژاد نگارش کرده بود، که در آن ابعاد مثبتى از ایشان را مورد تاکید قرار داده و براى همین هم مورد تشویق قرار گرفته بود. این روزنامه از سال 1945 منتشر مى شود و روزانه تعداد زیادى آن را از طریق روزنامه و وب سایت مطالعه مى کنند. گفته مى شود که این روزنامه بزرگترین و پردرآمدترین جریده کشور نروژ است. پرسیدم VG به چه معنا است که در پاسخ گفت: به معناى به روز بودن در دنیاى مدرن، دنیاى بهتر یا چشم انداز دنیا و یا حتى جام جهان نما است.

    پس از گفت وگو، از بخش هاى مختلف ساختمان ده طبقه روزنامه بازدید به عمل آمد که با بخش هاى مهم آن آشنا شدیم. آنچه به چشم مى آمد، نظم، سکوت، کار، تلاش، تمیزى و نظافت بود. بخش اینترنت آنها هم فعال بود و مطالب و صفحات روزنامه در آن کار مى شد. حتى بخش تلویزیون هم داشتند. بستن صفحات آنها به این شکل بود، که هر کدام صفحه مربوط به خودش را که آماده و صفحه آرایى مى شد بر روى تابلویى نصب مى کرد تا به ترتیب همه صفحات آماده شود. در برخى موارد مطالب صفحه آرایى شده بود، اما تصاویر مربوطه هنوز کار نشده بود و ظاهراً بعداً به صفحه ملحق مى شد.

    حُسن کار در این بود که همه مى توانستند مطالب را قبل از چاپ ببینند و احتمالاً درباره مطالب آن نظر بدهند. البته ویژگى دیگر این روزنامه هم این بود که از تصاویر زیاد بهره مى گرفت، به ویژه این که بیشتر صفحات با تصاویر بزرگ همراه بود و نوشتنى هاى آن اندک بود.
    یادآورى این نکته خالى از لطف نیست که کشور نروژ داراى حدود سیصد نشریه است، که با دامنه انتشار و فواصل زمانى مختلف در این کشور منتشر مى شوند. در این میان دو روزنامه آفتن پستن و وى گه از معروف ترین و تاثیرگذارترین روزنامه هاى این کشور به شمار مى روند. البته روزنامه تاثیرگذار دیگرى هم با عنوان داگبلادت در این کشور منتشر مى شود که با توجه به مشى مستقل آن به عنوان ضد صهیونیست ترین روزنامه این کشور شناخته مى شود. نروژ همچنین داراى چهار کانال تلویزیونى، سه کانال رادیویى و یک خبرگزارى NTB)) است. گفتنى است، آن گونه که دوستان سفارت مى گفتند، رگه هاى ضد صهیونیستى در این کشور قوى است.
     
  
  ظرفیت هاى خوبى در بخش هاى فرهنگى وجود دارد
    گفته شد که دانشگاه مفید قم با دانشگاه اسلو همکارى فرهنگى دارد. تا آنجا که به خاطر دارم دانشگاه مفید هر دو سال یکبار همایش حقوق بشر را در قم برگزار مى کند و تعدادى از دانشگاه هاى اروپا در این همایش حضور دارند. تا کنون دو همایش از این نوع برگزار شده است. برخى مراکز دیگر نیز همکارى هایى با مراکز علمى و فرهنگى نروژ دارند، که از جمله مى توان به موسسه گفت وگوى تمدن ها به ریاست حجت الاسلام والمسلمین سید محمد خاتمى و موسسه صلح و امنیت به ریاست بوندیک، نخست وزیر سابق نروژ، اشاره کرد.

    به نظر مى رسد ظرفیت هاى خوبى در بخش هاى فرهنگى وجود دارد که مى تواند زمینه همکارى هاى مشترک را موجب شود. در این بخش مى توان از کلیساى لوتران نروژ یاد کرد، که حوزه علمیه قم مى تواند باب همکارى هاى مشترکى را با آنها پى بریزد.

    البته با توجه به فقدان آگاهى نسبت به فلسفه اسلامى و به ویژه فلسفه متعالیه در این کشور و حتى سوئد، مى توان زمینه همکارى هایى را فراهم آورد که مناسب است در برنامه سفارت خانه هاى ایران در این قبیل کشورها قرار گیرد. تاکید بر فلسفه به دلیل زبان جهانى آن است که مى تواند باب گفت وگو و بحث و نظر را بیش از هر موضوع دیگرى سبب شود.
     
  
  از جالب ترین برنامه هاى سفر
    برنامه بعدى که از جالب ترین برنامه هاى سفر گروه اعزامى بود، بازدید و شرکت در برنامه هاى کانون اسلامى توحید بود. آقاى رضوان شمشادى اهل هندوستان به مناسبت روز شهادت حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها صحبت کرد و پس از آن هم شام مختصرى داده شد.

    قرار بود دعاى کمیل هم خوانده شود، اما ما براى برنامه دیدار از مرکز اسلامى امام على علیه السلام عازم شدیم. در مرکز اسلامى امام على علیه السلام مهمان فرازهاى پایانى دعاى کمیل شدیم. ترکیب جمعیت هم ایرانى و افغانى بودند. برخلاف کانون اسلامى توحید که بیشتر عرب و غیر ایرانى بودند.

    اگرچه فعالیت هاى مذهبى شیعیان عمدتاً در این دو مرکز انجام مى شود، اما تعداد پنج مرکز اسلامى دیگر وابسته به شیعیان هم وجود دارد که همه این هفت مرکز در مقایسه با مراکز اسلامى اهل سنت ناچیز است. تعداد مسلمانان در نروژ یکصد و پنجاه هزار نفر برآورد شده، که اهل سنت حدود چهل مرکز و مسجد بزرگ و سازمان یافته در اختیار دارند. البته اخیراً وهابیت در نروژ در حال انجام فعالیت هاى بیشترى است و به همین منظور ساختمانهایى را نیز خریدارى کرده است.

    جمعه 8/3/1388 (29/5/2009)
        
    یک جاى کار مى لنگد
    ساعت 1/30 در ساختمان وزارت خارجه نروژ بودیم و برنامه ملاقات با مدیر رسانه اى آنجا برگزار شد. وى بیشتر درباره کارش توضیح داد و وقتى با پرسش هاى ما مواجه شد، واکنش نشان داد و درخواست کرد که دوربین فیلم نگیرد و موضوع پرسش ها هم در حوزه فعالیت ها و کارهاى وى انجام شود. مطابق آنچه در برنامه پیش بینى شده بود قرار بود با ایشان مصاحبه شود، نه این که ایشان درباره کارش صحبت و به معرفى فعالیت هاى وزارت خارجه نروژ اقدام کند. به هر حال یک جاى کار مى لنگید.

    نکته جالبى که در شهر اسلو نسبت به استکهلم قابل توجه بود، حضور پررنگ تر بانوان مسلمان با پوشش اسلامى بود. حتى در خیابان کارل یوهان، مشهورترین و اصلى ترین خیابان اسلو، سه خانم چادر مشکى در حالى که با پوشیه صورت خود را پوشانده بودند هم مشاهده شد. البته بدون این که پیش داورى و قضاوتى کرده باشیم، به نظر مى رسد که شاید این هم دلیلى باشد بر این که وهابیت در این کشور پیشرفت زیادى داشته است.

    قرار است الان به مرکز اسلامى امام على علیه السلام برویم تا در مراسم سخنرانى و عزادارى شهادت حضرت فاطمه سلام الله علیها شرکت کنیم. نمى دانم نماز جمعه هم در نروژ برگزار مى شود یا خیر؟

    جمعه 8/3/1388 (29/5/2009)
         
    خبر انفجار انتحارى در مسجد على بن ابیطالب(ع) زاهدان
    به حمدالله جلسات مذهبى خوبى؛ اعم از سخنرانى، دعا و مداحى در مرکز اسلامى امام على علیه السلام در اسلو برگزار مى شود. سخنران مراسم، سید خوش صحبتى بود که از ایران آمده بود. دوستان بعد از جلسه و هنگام صرف شام خبر انفجار در مسجدى از مساجد زاهدان را اطلاع دادند. دیشب سى ان ان خبر کوتاهى از انفجار در زاهدان را در خلاصه خبرهایش گفت، اما تفصیل آن را نمى دانستم. دوستان سفارت مى گفتند انفجار بمب در مسجد منجر به شهادت 25 نفر شده و جمع زیادى نیز مجروح شده اند. گفته شد کار گروهک تروریستى عبدالمالک ریگى است، که چند سالى است با نام جندالله اقدام به انجام کارهاى تروریستى مى کند.

    متاسفانه انعکاس رسانه اى آن در اینجا خیلى ضعیف است. شاید چون هنوز چیزى از زمان بمب گذارى نگذشته است و شاید هم براى آنها خیلى مهم نیست، چرا که بعد از هر عملیات خرابکارانه اى، رادیو و تلویزیون هاى بیگانه، معاند و مخالف جمهورى اسلامى به پوشش خبرى پرداخته و با عبدالمالک ریگى، سرکرده تروریست هاى جندالله، مصاحبه هاى مفصلى مى کنند و به تقویت این جانى آدمکش و اقدامات ضد انسانى او و همدستانش مى پردازند. در ماجراى اخیر نیز حتماً به این موضوع مى پردازند و خبرهایى علیه جمهورى اسلامى منتشر مى کنند.

    شنبه 9/3/1388 (30/5/2009)

    پرواز به ایران
    روز شنبه صرفاً به برنامه بازگشت به ایران سپرى شد. صبح زود، ساعت 6 قرار بود به سمت فرودگاه اسلو راه بیفتیم تا با پرواز ساعت 8/15 حرکت کنیم. یک ساعت تا فرودگاه راه بود و همه سفارشات شد که چیزى جا نماند، به ویژه بلیط و گذرنامه که اصلِ کارى است!

    پس از پرواز و بعد از 45 دقیقه، هواپیما در فرودگاه آرلاندا در استکهلم فرود آمد. این دومین فرود ما در این فرودگاه بود. باید در چهار ساعتى که تا زمان پرواز به ایران فرصت داشتیم صبحانه مى خوردیم و آماده مى شدیم. نماز ظهر هم مى بایست داخل هواپیما اقامه مى شد.

    خوشبختانه هواپیما در سر ساعت حرکت کرد و ما قبل از آن با آقاى کمالى، جانشین سفیر جمهورى اسلامى ایران در سوئد و آقاى رضایى از کارکنان سفارت خداحافظى کردیم. حدود ساعت 8 پرواز ما در فرودگاه بین المللى امام خمینى به زمین نشست و سفر یک هفته اى ما به کشورهاى سوئد و نروژ در شمال اروپا خاتمه یافت.

    در ایران انجام بخشى از تشریفات پرواز مانند مهر کردن گذرنامه ها توسط نیروهاى انتظامى که یونى فرم مخصوص این نیرو را پوشیده اند انجام مى گیرد. لذا هر مسافر در بدو ورود سروکارش با پلیس است، در حالى که در فرودگاه هاى سوئد و نروژ کسانى که این قبیل کارها را انجام مى دادند یونى فرم پلیس بر تن نداشتند و انسان احساس فضاى پلیسى و امنیتى نمى کرد. 
    
 
 شریف لک زایى

منبع: هفته نامه پگاه حوره، شماره 268، آذر 1388.

گزیده گزارش سفر شریف لک زایی به سوئد و نروژ (1)