شریف لک‌زایی

اخبار، گفتگوها، یادداشتها، مصاحبه ها و مقاله های دکتر شریف لک زایی

داستان نویسی در سنت‌های فلسفی
ساعت ۱:۱۱ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢٩ اردیبهشت ۱۳۸۳  کلمات کلیدی: یادداشت ، پرشین بلاگ ، وبلاگ

دیشب گفت‌وگوی روزنامه جام جم با استاد غلامحسین ابراهیمی دینانی درباره‌ی داستان نویسی در سنت‌های فلسفی را، که در پایگاه اینترنتی باشگاه اندیشه گزارده شده بود، مطالعه می‌کردم. بحث جالبی بود و از تجربة غربی‌ها در زمینةه‌ی آموزش مباحث فلسفی به کودکان در قالب داستان و رمان سخن به میان آمده بود که به نظر می‌رسد تجربه جالبی باشد. زیرا کودکان از همان آغاز با زبان فلسفی که زبان استدلال و برهان و گفت‌وگو و انتقاد و پرسش‌گری است آشنا می‌شوند. و این گونه است که با ذهن فلسفی در بزرگسالی به گونة مطلوبی می‌توانند راه خود را بازیابند و در دام سطحی‌نگری و ظاهری‌گری گرفتار نشوند. فرزندان دلیل می‌شوند و همه چیز را با زبان برهان می‌آموزند. اگر در تربیت کودکان و نوجوانان از چنین تجربه و شیوه‌ای بهره گرفته شود، میوه‌های شیرینی از جمله اعتدال در اندیشه و رفتار را نصیب جامعه می‌کند.

درباره‌ی این برنامه با عنوان فلسفه برای کودکان و نوجوانان (P4C) که حدود چهل سال است در کشورهای پیشرفته اجرا می‌شود باید گفت این برنامه درصدد است، تفکر را اعم از تبیین، قضاوت، داوری و استدلال‌آوری، از دوران کودکی آموزش دهد. بنیانگذاران این برنامه معتقدند دوران دانشگاه برای یادگیری بسیار دیر است. این برنامه از دوران دبستان شروع می شود و تا دوران دبیرستان به آموزش تفکر انتقادی، تفکر خلاق و تفکر مراقبتی و نیز برخی مفاهیم اساسی علمی، اخلاقی و زیبایی شناختی می‌پردازد. ویژگی اصلی این برنامه، داستان محور بودن آن است؛ داستان هایی برای کودکان نوشته می‌شود، که به دلیل امتیازات متون داستانی (مثلاارتباط عاطفی و هیجان)، این مفاهیم و روش های استدلال حتی به کودکان منتقل می‌شود. به هر حال گفتگوی مذکور در زمینهامکان استفاده از دستاوردهای این برنامه و اهمیت اجرای آن در ایران با دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی است.

در همین زمینه می‌توان به اثری از دکتر بهشتی اشاره کرد با عنوان: سید محمد حسینی بهشتی. نقش آزادی در تربیت کودکان. تهران: بقعه، چاپ دوم، 1380. این اثر به دنبال تربیت کودکان با چنین شیوه و آدابی است. نقد و بررسی و معرفی کوتاهی از این اثر در شمارة بیست و چهارم فصلنامه علوم سیاسی آمده است.