شریف لک‌زایی

اخبار، گفتگوها، یادداشتها، مصاحبه ها و مقاله های دکتر شریف لک زایی

فلسفه یعنی آزادی
ساعت ۱٢:۳٠ ‎ق.ظ روز دوشنبه ٥ امرداد ۱۳۸۳  کلمات کلیدی: یادداشت ، آزادی ، فلسفه سیاسی ، وبلاگ

چندی قبل جلسه‌ای با آقای دکتر عباس منوچهری در پژوهشکده اندیشه سیاسی داشتیم. موضوع جلسه، چالش‌های فلسفی جمهوری اسلامی بود. دکتر اگر چه مطالعه‌ای انجام نداده بود و یا تعارف می‌کرد اما به نکات بسیار خوبی اشاره کرد. وی بحث در باب محوریت اندیشه سیاسی آغاز نمود و اینکه چه نسبتی با امر واقع دارد. در این زمینه معتقد بود که می‌بایست کارهای اندیشه‌ای بسیاری انجام گیرد تا جامعه از ابهام در مفاهیم خلاصی یابد.

چالش بسیار مهمی که وی اشاره نمود عبارت بود از وجود ابهام در بسیاری از مباحث محوری اندیشه سیاسی. و این یعنی اینکه باید از این مفاهیم کلیدی و مورد استفاده ابهام‌زدایی شود. پاره‌ای از این مفاهیم عبارتند از: ایدئولوژی، حوزه عمومی، هویت. و من آزادی را نیز می‌افزایم. در این راستا می‌بایست به ضرورت‌ها، مفروضات، فرصت‌ها، تهدیدات، روش و مباحث فنی پرداخت و هر کدام را به گونه‌ای شفاف نمود. به نظر می‌رسد در دوره جمهوری اسلامی هیچ کدام از این مباحث شفاف و مورد اجماع نیست.می‌بایست به بحث سرشت انسان پرداخت و زندگی نیک و مطلوب را طرح نمود و به مسأله قدرت توجه کرد. اینکه چه روابطی از قدرت در جامعه وجود دارد می‌بایست از ابهام درآید.

در حوزه عمومی نیز می‌بایست ابهام‌زدایی شود. برای مثال سه حوزه می‌بایست از هم جدا فرض شود: قلمرو و حوزه شخصی، قلمرو و حوزه سیاسی و قلمرو و حوزه مدنی. در هر کدام از این موارد می‌بایست حوزه‌های زندگی از هم تفکیک شود و گرنه در آینده جمهوری اسلامی دچار مشکلاتی خواهد شد.

نکته درخور دیگر مورد اشاره بحث تفاهم و ضرورت تفاهم در جامعه امروز ایران بود. به باور وی امروزه با توجه به منازعات و انگ‌زدن‌های بی‌حاصل و بیهوده، تنها فرصت‌ها از چنگ می‌رود و ابهامات بیش‌از پیش افزون می‌گردد. از این رو می‌بایست به سمت تفاهم حرکت نمود و کم‌تر درآمدها را هدر داد و برای آینده بهتر برنامه‌ریزی نمود.

و نکته آخر اینکه می‌گفت اخیراً کتابی از هایدگر به زبان انگلیسی ترجمه شده است که در آن موضوع فلسفه را آزادی می‌داند. من که بحث‌های آزادی را پی می‌گیرم از این موضوع بی‌نهایت مسرور شدم. اگر به این متن دست‌رسی یافتم گزارشی از آن را در وبلاگ خواهم نهاد. البته به این نکته هم اشاره نمایم که ممکن است با اندیشه‌های کسی که این گفته از او است نیز هیچ نسبتی برقرار نباشد. البته اخیراً مقاله‌ جالبی به قلم آقای بیژن عبدالکریمی مطالعه کردم که در آن به بحث حقیقت و آزادی در تفکر هایدگر پرداخته بود. در این‌باره باز هم قلم خواهم زد.